آشنایی با فرشبافی(قالی بافی)در مناطق مختلف ایران

آشنایی با قالی بافی در مناطق مختلف ایران

آشنایی با فرشبافی(قالی بافی)در مناطق مختلف ایران

قالی بافی جزو مشاغلی است که در بسیاری از شهرها و مناطق مختلف کشور عزیزمان ایران خصوصاً در مناطق عشایر نشین و روستا های ایران رواج فراوانی داشته و خانواده های بسیار زیادی هستند که از طریق بافت قالی امرار معاش می‌کنند.

هر گوشه از کشور عزیزمان ایران دارای تاریخچه بسیار غنی و با قدمت می‌باشد که از نظر فرهنگ و هنر نیز زبانزد خاص و عام می باشد.

با توجه به این موضوع در مناطق مختلف کشور عزیزمان ایران هنر قالی بافی با استفاده از طرح ها و نقوش قدیمی رواج داشته که ما قصد داریم در ادامه این مقاله به معرفی مهمترین آنها بپردازیم پس با ما همراه باشید:

استان آذربایجان

قالی بافی و تولید انواع مختلف زیر انداز ها جزو مشاغل سنتی مردم در منطقه آذربایجان به حساب می آید که از دوره صفویه دارای قدمت می باشد از جمله شهرهایی مانند تبریز، مشکین شهر، سراب، خوی، مراغه، اهر و غیره جزو مهم‌ترین مراکز بافت فرش و قالی در منطقه آذربایجان به حساب می‌آیند.

از جمله مهمترین و جذاب ترین نقشه های فرش برای قالی بافی در منطقه آذربایجان می توان به انواع ماهی گلدان، گل فرنگ شاه عباس افشان و شیخ صفوی اشاره نمود.

قالی بافان و بافندگان در منطقه تبریز از نظر کیفیت و تنوع طرح بسیار عالی عمل کرده و نقش های گوناگون از جمله نقش های مینیاتوری و داستان های حماسی و سنتی ایران را به بهترین شکل ممکن به تار و پود قالی هایشان عرضه می کنند.

این نقش ها و طرح ها به صورت کاملاً ذهنی و فلبداهه توسط بافندگان در لحظه بافتن طراحی می شود که معمولاً نقش هایی مانند ترنج شکسته با خطوط افقی و عمودی و مایل و همچنین نقش های لچک ارائه می گردند.

از جمله جذابترین رنگ هایی که در قالی های منطقه آذربایجان می توانیم آنها را شاهد باشیم تا به رنگ قرمز لاکی و همچنین در گذشته رنگهایی مانند رنگ فیروزهای رنگ بژ و رنگ قهوه ای اشاره کرد .

 

استان اصفهان

قالی بافی در منطقه اصفهان بسیار رواج دارد. استان اصفهان به عنوان یکی از معروفترین مناطق در کشورمان به حساب می آید که به عنوان قطب قالی بافی یاد میگردد.

شهره هایی در استان اصفهان که به شغل قالی بافی مشغول هستند هر کدام از استایل شیوه و سبک های خاص و منحصر به فردی برای قالی بافی استفاده می کنند که از جمله مهمترین این شهرها میتوان به کاشان، اردستان و نایین اشاره نمود.

از جمله مهمترین آثار و نقش های ارائه شده بر روی قالی بافی اصفهان می توان به طرح های اسلیمی و ختایی همچنین آثار باستانی مانند چهلستون، سی و سه پل، مدرسه چهارباغ، مسجد امام و انواع مختلف منظره ها و نقش های هندسی به صورت مایل و شکسته اشاره نمود.

استان فارس

یکی دیگر از استان های مشهور به بافت قالی در کشور عزیزمان ایران، استان فارس می باشد. انواع مختلف قالی ها دستگاه ها و زیر انداز های سنتی، عشایر و ایلات فارس بافته میشوند. قوم های قشقایی، خمسه و همچنین ممسنی از جمله معروف ترین عشایر هستند که در استان فارس به قالی بافی در انواع مختلف مشغول هستند.

بیشتر نقش هایی که در استان فارس ارائه می گردد به صورت کاملاً ذهنی می باشد و هیچ وقت از پیش تعیین نمی گردد و انواع مختلف طرح های شکسته و همچنین طرح هایی مانند ماهی، درهم، نازم، بوته، قباد خانی و غیره می باشد.

معمولاً زمانی که به قالی های ارائه شده در استان فارس نگاهی می اندازیم نقش هایی مانند جانوران، پرندگان و شکل های هندسی شکسته و یا ترنج مرکزی نظر ما را به خودشان جلب می کند.

مناطق ترکمن نشین

یکی از زیباترین انواع فرش های موجود در کشور عزیزمان ایران قالی های ترکمن می باشد.

بافت قالی در منطقه ترکمن با توجه به اینکه نقشه های قالی ترکمن بسیار خاص و متنوع هستند زبانزد خاص و عام می باشد و به این موضوع نیز فلبداهه بودن و ذهنی بافته شدن این فرش ها می باشد که بافنده این فرش ها ضمن آنکه سعی می کند تا اصول و اصالت فرش و بافت را به صورت سنتی حفظ کند.

در عین حال یک سری تغییرات خیره کننده در آنها به وجود میآورد.

زمانی که به قالی های ارائه شده در منطقه ترکمن نگاهی بیاندازیم متوجه میشویم که بیشتر طرح های ارائه شده در این قالی ها به صورت نقش های شکسته جدا از هم هستند. همچنین بر روی این قالی ها گل هایی که در بین ایلات مختلف مانند جعفربای، آتابای و تکه رواج دارد و یا نقش هایی مانند ساریگل، آیینه گل، تکه گل و همچنین زرنا گل به چشم خورده که معمولاً توسط زنان بافنده بافته می شود.

 

منطقه خراسان

بافت قالی در منطقه خراسان در کشور عزیزمان ایران بسیار مهم است.

چرا که این منطقه به عنوان یکی از قطب های قالی دستباف در ایران به حساب میآید. در قالی های ارائه شده در این منطقه نقش های متنوعی مانند ماهی، اشکال هندسی، ترنج افشان، بوته، گل فرنگ، محرمات و غیره به چشم می خورد.

از جمله مهمترین شهر هایی که در منطقه خراسان قالی بافی در آنها انجام میشود میتوان به نیشابور، بجنورد، بیرجند، کاشمر، گناباد، سبزوار، قائنات و غیره اشاره نمود.

شهر زیبای بیرجند یکی از مهمترین پایگاه ها و مراکز بافت قالی در استان خراسان به حساب میآید که قدمتی دیرینه در این موضوع دارد و نقش های اصلی و سنتی خاص هنوز نیز در این شهر حفظ شده و در فرش دستباف مورد استفاده قرار می گیرد.

ابوالفضل امیری
ارسال دیدگاه